नेपालमा इतिहाँसमै पहिलो पटक आयो कडा नियम, कसैलाई जिस्क्याए, गा’ली गरे १० लाख जरिवाना

काठमाडौं: सूचना प्रविधि विधेयकले ‘सामान्य’ अ’पराध र प्रचलित कानुनले ग’म्भीर प्रकृतिका अपराधमा तोक्ने सजायमा असंगति देखिएको छ। सामान्य प्रकृतिको अपराधमै विधेयकले १० गुना बढी जरिवाना प्रस्ताव गरेको छ। मुलुकी फौज दारी संहिताले हाडनाताभित्रको करणीमा ४० हजारदेखि १ लाख रुपैयाँसम्म जरिवाना हुने भन्छ।

विधेयक अनुसार भने कसैले कसैलाई जिस्क्याए पनि १०लाख रुपैयाँसम्म जरि’वानाको भागिदार बन्नुपर्ने अवस्था छ। संहिताको दफा २२० ले सौतेनी आमाछोरा वा बाबुछोरी, सहोदर दिदीभाइ वा दाजुबहिनी, एकै हाँगाको ससुरा बुहारी, एकै हाँगाको बाजेनातिनी वा पनातिनी, एकै हाँगाका जेठाजु र भाइबुहारी वा देवर भाउजू बीच क’रणी भए चार वर्षदेखि १० वर्षसम्म कै’द र ४० हजारदेखि १ लाख रुपैयाँसम्म जरि’वाना भन्छ।

विधेयकको दफा ८३ अन्तर्गत ‘साइ’बर बुलिङ गर्न नहुने’ खण्डमा कसैले विद्युतीय प्रणालीको प्रयोग गरी अर्को व्यक्तिलाई हैरानी गर्ने, जिस्क्या’उने, होच्याउने, हतो’त्साहित गर्ने, अपमान गर्ने कार्य गरे क’सुरको मात्रा हेरी १० लाख रुपैयाँसम्म जरि’वाना, पाँच वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाय हुने उल्लेख छ। विधेयकको जरिवाना अंकमा तादात्म्य देखिँदैन भने सामान्य कसु’रमा पनि चर्को जे’ल सजा’य तोकिएको छ।

संहिताले कसैलाई यौ न दु’व्र्य’वहा’र गरे तीन वर्षसम्म कै’द र ३० हजार रुपैयाँँसम्म ज’रिवाना हुने भनेको छ। दफा २२४ मा यस्तो व्यवस्था छ । कसैले आफ्नो पति वा पत्नी बाहेक अन्य व्यक्तिलाई निजको मञ्जुरी बिना क’रणीका आसयले समाते वा निजको संवेद’न शील अंग छोए वा छुन प्रयास गरे, निजको भित्री पोसाक खोले वा खोल्ने प्रयास गरे, निजले लगाउने भित्री पोसाक लगाउन वा फुकाल्न कुनै किसिमले बाधा अवरोध गरे वा निजलाई अस्वाभाविक रूपमा कुनै एकान्त ठाउँमा लगे, यौ’न स’म्बन्धी आफ्नो अं’ग निजलाई छुन, समाउन लगाए,

निजसँग अ’श्लील वा अन्य त्यस्तै प्रकारको शब्द मौखिक, लिखित वा सांकेतिक रूपमा वा विद्युतीय माध्यमबाट प्रयोग गरे अ’श्लील चित्र वा तस्बिर देखाए, यौ नका आसयले जिस्क्याए वा हैरानी दिए वा निजसँग अस्वाभाविक, अवाञ्छित वा अमर्यादित व्यवहार गरे निजले यौ न दु’व्र्य”वहा’र गरेको मानिने भनिएको छ। अ’श्ली’ल चित्र वा तस्बिर देखाए, यौ’नका आसयले जिस्क्याए, हैरानी दिए, निजसँग अस्वाभाविक र अमर्यादित व्यवहार गरे पनि संहिताले यौ’न दु’व्र्य’वहार भनेको छ। संहितामा यी अप’राध प्रत्यक्ष क्रियाकलापमा आधारित हुन्।

विधेयकको दफा ८७ ले कसैले विद्युतीय प्रणालीका माध्यमबाट मात्रै पनि यौ’नशो’षणको मनसाय राखे, त्यस्तो मनसायसहित प्रस्ताव राखे वा भेट्न खोजे वा प्रलोभन देखाएर उक्साए कठोर द’ण्ड सजायको व्यवस्था गरेको छ। विधेयकले यस्तो कसुरको मात्रा हेरी १० लाख रुपैयाँ सम्म ज’रिवाना र तीन वर्षसम्म कै’द वा दुवै स’जाय हुने भनेको छ। वैयक्तिक विवरण संकलन गर्न नहुने, गो’पनीयता भंग गर्न नहुने, कसैको अनुमति बिना कसैको सूचना, फोटो र नक्सा लिन नहुनेजस्ता प्रावधान सहित कडा द’ण्ड सजायको व्यवस्था समेत विधेयकमा छ। यो समाचार आजको अन्नपूर्ण पोस्ट दैनिकमा यम विरहीले लेखेका छन् ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्